1

سوسیالیسم از نگاە حزب سرخ نروژ

فصل ششم  

چرا سوسیالیسم؟

حزب سرخ برای دمکراسی بیشتر مبارزە می کند، در واقع برای جامعەای دمکراتیک تر از جامعە کنونی؛ جامعەای کە در آن تصامیم بزرگ توسط جمع اتخاذ می شوند. سئوال این است کە جامعە چگونە می تواند توسط اکثریت مردم هدایت بشود.

ما چنین جامعەای را سوسیالیستی می نامیم. چنین سیستمی مستلزم حمایت اکثریت مردم است. برای حزب سرخ، سوسیالیسم بدون دمکراسی سوسیالیسم نیست.

هدف سوسیالیسم از میان بردن استثمار است، بدین معنی کە هدف اصلی آنست کە کار افراد منجر بە افزایش سرمایە صاحبان آن نشود. از این طریق می توان یک جامعە آزادتر و بهتر برای اکثریت مردم آفرید. برای رسیدن بە چنین هدفی باید خطوط اصلی تولید توسط برنامە هدایت شود کە دارای چشم انداز بلندتری هستند. در یک جامعە سوسیالیستی، مالکیت خصوصی بر مهمترین وسائل تولید از میان برداشتە شدەاند. در چنین سیستمی هم مالکیت خصوصی وسائل تولید و هم بازار می توانند در محدودەهائی با اولویت کوچکتری وجود داشتەباشند. در قرنهای اخیر نهادهای دمکراتیک، حق رای عمومی و دولت رفاە محدود ایجاد شدەاند. با وجود این، سرمایەداران تلاش کردەاند تا اقتصاد بطور عمدە خارج از محدودە دمکراسی باشد.

در یک جامعە سوسیالیستی کنترل دمکراتیک بر روی همە زمینەهای مهم جامعە، از جملە اقتصاد وجود دارد. قدرت تنها منحصر بە تعداد قلیلی نمی شود، و سود هدف اصلی نخواهدبود. طبقە کارگر، بزرگترین طبقە اجتماعی، کە قبلا هیچ قدرتی بر تولید نداشت، در یک موقعیت سیاسی جدید و قوی تری قرار خواهدگرفت. طبقە کارگر همراە با متحدین خود اکثریت عظیم را بوجود خواهند آورد و بر روی همە مهمترین حوزەهای جامعە قدرت خواهند داشت.

ارزش انسان
در نظم سرمایەداری انسانها دارای ارزش نابرابرند.در جامعە سوسیالیستی طبقە کارگر قدرت را در دست خواهد گرفت و بدین ترتیب نابرابری میان طبقات اجتماعی بتدریج کمتر خواهدشد. جدائی میان زن و مرد حامل آن است کە نصف جمعیت، یعنی زنان، ارزش کمتری نسبت بە مردان دارند.

کار سیستماتیک برای از میان برداشتن همە گونە ستمی کە بر زنان رواداشتە می شود احتیاج بە تامین آزادی برای همگان دارد. همە بخشهای جامعە باید هدفمند برای این کار کنند کە زنان بە همان اندازە مردان دارای قدرت و ارزش باشند. همزمان ما احتیاج بە سازمانهای مستقل و مختص بە زنان داریم تا بطور مداوم در مسیر بهبودی وضعیت زنان فشار وارد آورند.

سرمایەداری همچنین بر مبنای رنگ پوست، سرزمین مادری و باورها کارگران را روبروی هم قرار می دهد. در برابر این، ما بە جامعەای معتقدیم کە انسان در آن انسان است، جائی کە انسانها برابر نیستند، اما هم ارزشند.

یک گروە نمی توانند آزاد باشند اگر گروە دیگری از انسانها را مورد ستم قرار بدهند. کاملا ضروریست کە بیشتر انسانها در این مورد آگاە بشوند کە عیە ستم مبارزە کنند، از جملە افرادی کە خود در آن شرکت می کنند. ستم دیدگان خود باید خود را سازمان دهند و رهبری مبارزە در راە رهائی را بعهدە بگیرند.

نروژ باید بە ستم علیە مردم سامی پایان دهد و بە استثمار امپریالیستی جهان پایان دهد.

یک سیستم اقتصاد سوسیالیستی بی گمان مدام نیاز بە کار معمولی، دستی یا سخت دارد. چنین کارهائی باید عادانە میان مردم تقسیم شود. این کار بسیار عادلانە تر از توزیع کارهای سنگین از طریق رقابت در بازار کار است، جایی کە افراد ضعیف تر حقوق بد و برخی از سنگین ترین وظایف کار را دریافت می کنند.

مدلهای سوسیالیستی
سوسیالیسم بسیار فراتر از یک دولت تازە و کمی بیشتر مقررات دولتی است. یک تعریف پایانی و یا ثابت از سوسیالیسم وجود ندارد، بلکە یک تنوع از ایدەها و مدلهای سوسیالیستی کە بطور مداوم در  تعامل و تعارض با همدیگراند. بسیاری از آنها می توانند بە گسترش نروژ سوسیالیستی آیندە نقش کمک کنند، و باید بر توسعە دمکراسی بنا شوند. حق رای عمومی و انتخاب نهادهای سیاسی یک امر بدیهی است.  شکوفەهای چنین جامعەای از هم اکنون وجود دارند. حق دسترسی عمومی با حق آزادی تردد و تجربیات مختلف در طبیعت نمونە ای از این موارد هستند.

دولت رفاه، کە نتیجە مبارزه جنبش کارگری در بیش از صد سال است، اساساً تعدادی از خدمات مانند مدارس، مراقبت های بهداشتی و جاده ها را بە صورت رایگان در اختیار مردم قرار داده است. حزب سرخ می خواهد هرچە بیشتر کالا و خدمات از بازار خارج شده و بە خدمات رفاهی رایگان تبدیل شود. نمونە های آن حمل و نقل عمومی، خدمات دندانپزشکی، کمک های حقوقی و تجربیات هنری و فرهنگی است. در وهلە اول، این بودجە توسط جامعە از طریق یک سیستم مالیاتی عادلانە تأمین می شود کە در آن هر کس در حد توان خود مشارکت می کند.

ویژگی سوسیالیسم این است کە کارگران در کار قدرت دارند و می توانند خودشان نحوه سازماندهی کار را تعیین کنند.

بنگاەهای حیاتی مانند بهداشت، آموزش، بانکداری و دارایی، زیرساخت ها، حمل و نقل و منابع طبیعی باید در مالکیت عمومی باشند و مشمول یک سیستم حکومتی دموکراتیک شفاف باشند. مشاغلی کە آنقدر بزرگ هستند کە در اقتصاد کل کشور نقش اساسی دارند باید متعلق بە جامعە و تحت حاکمیت و کنترل دموکراتیک باشند. بە عنوان مثال می توان بە بانکها و موسسات مالی بزرگ و شرکتهای صنعتی بزرگ مرتبط با استفاده از انرژی و منابع طبیعی نروژ اشاره کرد. خطوط کلی اقتصاد باید از طریق فرایندهای برنامە ریزی دمکراتیک تعیین شود.

مقررات زیست محیطی تصویب شده مرکزی نیز برای اطمینان از ارزشهای طبیعی مشترک و ویژگیهای زیست محیطی کە برای کل کشور یا منطقە بزرگتر اهمیت دارد و جلوگیری از توزیع ناعادلانە جغرافیایی مزایا و معایب مورد نیاز است. حزب سرخ همچنین از مقررات زیست محیطی بین المللی حمایت می کند تا ملاحظات زیست محیطی جهانی و بین المللی مانند محدودیت انتشار گازهای گلخانە ای را تضمین کند و بە توزیع بین المللی عادلانە تری کمک کند.

در موارد دیگر، منابع را می توان بە بهترین شکل در محلی مدیریت کرد. بە عنوان مثال حزب سرخ با پایان دادن بە خرید و فروش سهمیە، انتقال سهمیە بە ناوگان ماهیگیری ساحلی و تنظیم صنعت آبزی پروری بە نفع تولیدکنندگان محلی، مالکیت صنعت ماهیگیری را بە جمعیت ساحلی باز می گرداند. مجوزها و سهمیەها بر اساس منطقە توزیع می شود. حزب سرخ همچنین می خواهد در توسعە انواع اشکال سازمانی سوسیالیستی، از طریق شرکت های تحت رهبری کارگران، افزایش قدرت و نفوذ کارگران در سایر انواع شرکت ها، بودجە بندی مشارکتی و سایر عناصر اقتصاد مشارکت کننده مشارکت داشتە باشد. این امر بە همراه اشکال دیگر، مانند مدل های مذاکره، تعاونی ها و عناصر برنامە ریزی می تواند مبنایی برای یک اقتصاد سازگار باشد کە نیازهای مردم را در اولویت قرار می دهد و در محدوده ظرفیت حمل طبیعت عمل می کند.

حکومت سوسیالیستی
در یک جامعە سوسیالیستی، نهادهای منتخب نماینده باید قدرت بسیار بیشتری از آنچە در سرمایە داری بە دست می آورند، بدست آورند. چنین مجامعی باید کنترل کلی بر اقتصاد و دستگاه دولتی داشتە باشند. در عین حال، مردم باید بیشتر و بیشتر قدرت مستقیم را در محل کار و در جوامع محلی بە دست گیرند و از جملە با استفاده از فناوری جدید این فرصت را داشتە باشند کە در تصمیم گیری های بزرگ شرکت کنند. اگر قرار است مردم قدرت واقعی را بدست آورند، در نظر حزب سرخ، سرمایە گذاری بیشتری باید در واحدهای اجتماعی کوچکتر و جوامع محلی انجام شود.

حزب سرخ معتقد است کە آزادی بیان، آزادی تشکل ها، انتخابات آزاد، رسانە های آزاد، حق اعتصاب، آزادی دین و دادگاه های مستقل کە حاکمیت قانون را برای افراد تضمین می کند، برای یک جامعە سوسیالیستی اساسی است. حق انتقاد و مخالفت با مقامات باید برای همە، از جملە مخالفان سوسیالیسم اعمال شود. همە باید در برابر سوء استفاده دولت محافظت شوند و آینده دموکراتیک و سوسیالیستی بستگی بە بحث علنی مناقشە ها و سازماندهی دیدگاه های سیاسی مختلف دارد. سوسیالیسم مستلزم حمایت اکثریت مردم است.

سوسیالیسم یک جامعە ایده آل نیست. هنوز مشکلاتی در جامعە سوسیالیستی وجود خواهد داشت، اما برخلاف امروز، جایی کە منافع سرمایە چارچوب توسعە جامعە را تعیین می کند، فرصتها برای هدایت جامعە و اقتصاد بە سمتی کە بە نفع محیط زیست و جامعە باشد، چە در سطح ملی و چە در سطح بین المللی، بزرگتر خواهد بود.

اگر قدرت واقعی در کنترل تعداد کمی باقی باشد، طولی نمی کشد کە آنها از این قدرت بسود منافع خود استفاده خواهند کرد. سیستم های خوبی برای توزیع قدرت و کنترل قدرت باید ایجاد شوند، بە عنوان مثال با چرخش در پست و حق فراخوان نمایندگان.

افرادی کە روابط قدرت را تغییر می دهند کسان فعالی هستند کە خود را سازماندهی می کنند. یک کشور سوسیالیستی بە یک جنبش فعال صنفی، جنبش محیط زیستی، سازمان های زنان، گروەهای محلی و سازمان های ضد نژادپرستانە نیاز دارد. یک دموکراسی واقعی بدین معناست کە همە امکان برای گفتن و شنیده شدن داشتەباشند.

باید از دموکراسی نمایندگی ملی در برابر فشارهای بیرونی قدرت، چە در سطح ملی و چە در سطح جهانی دفاع کرد. پارلمان باید کنترل اجرایی )دولت( را تضمین کند. در عین حال، نیاز بە باز بودن و مشارکت فعال دموکراتیک – در سطح ملی – بە عنوان ابتکار شهروندان و همە پرسی های بیشتر وجود دارد.

همبستگی بین المللی بخش مرکزی سوسیالیسم است، و نروژ سوسیالیست باید با جنبش های مردمی و دوستدار آینده در سایر کشورها ارتباط برقرار کرده و از آنها حمایت کند. در سیاست خارجی، سوسیالیسم مبتنی بر احترام، متقابل و برابری است. این مهم است کە ما با احزاب، انجمن ها و سازمان هایی کە برای یک جامعە سوسیالیستی در کشورهای دیگر کار می کنند همکاری کنیم. یک دولت سوسیالیستی باید از سایر مردم و ملتهایی کە برای رهائی از امپریالیسم مبارزه می کنند و سعی می کنند جوامع سوسیالیستی را بر اساس شرایط و نیازهای خود بسازند، حمایت کند.اما چنین نگرشی از همبستگی باید انتقادی باشد.

جلوگیری از جنگ جدید و مخرب بین قدرتهای بزرگ برای توسعە بیشتر تمدن بشری ضروری است. حفظ صلح پیش نیاز ساختن سوسیالیسم است.

سوسیالیسم قرن ۲۱
 نیروهای انقلابی کە امروز در تلاش برای توسعە استراتژی سوسیالیسم قرن هستند از اشتباهاتی کە در گذشتە مرتکب شده اند، درس می گیرند. حزب سرخ خود را بخشی از این جنبش می داند، اما معتقد است کە سوسیالیسم نروژی نمی تواند کپی دیگران باشد. این باید بر اساس سنتهای تاریخ مبارزات طبقاتی و مبارزات سیاسی ما باشد کە در میان چیزهای دیگر منجر بە ایده همکاری، تعاونی ها و خواستە های یک دولت رفاهی توسعە یافتە شد. باید حقوق دموکراتیک را کە طبقە کارگر بیش از صد سال است با آن مبارزه کرده است توسعە دهد، مانند آزادی تشکل ها، حق رای، آزادی بیان و حاکمیت قانون. در سطح بین المللی، یک جنبش بوم ـ سوسیالیستی نیز در حال توسعە است و بە لغو سرمایە داری بە عنوان یک پیش شرط اساسی برای حفظ اساس زندگی و اجتناب از فاجعە آب و هوا اشاره می کند. قرمز همچنین خود را بخشی از این جنبش می داند و با احزاب و سازمان های ضد سرمایەداری سایر کشورها در این شبکە همکاری خواهد کرد.

منبع: برنامه حزب سرخ نروژ