کوشش برای کفتگو بین دولت و اپوزیسیون ونزوئلا

در مکزیک مذاکره برای عبور از بحران سیاسی ونزئلا شروع شده است. با اینکه همه خوشبین نیستند ولی به نظر می رسد که هر دو طرف تمایل دارند که برای عبور از بحران به توافق هایی دست یابند.

اتاق های در سایه قرار گرفته و کم نور موزه انسان شناسی شهر مکزیک که مهماندار اجزای تمدن از بین رفته قرن های گذشته است، شاهد صحنه های  آخرین نشست مشترک سازمان یافته برای عبور از بحران ونزوئلا بودند.

در روز ۱۳ اوت امسال در حضور یک واسطه نروژی و در زیر نگاه وزیر امور خارجه مکزیک یک تفاهم نامه ای را نمایندگان دولت نیکلاس مادورو و نمایندگان اپوزیسیون امضا کردند که زمینه مناسبی را برای مذاکرات بعدی مهیا می کند. هدف نهایی این است که انتخابات آزادی در ازای لغو تحریم های بین المللی در ونزوئلا بر گزار شود‌.

مجددا این مذاکرات در روز ۳ سپتامبر از سر گرفته شدند که البته می توانند ماهها و شاید هم سالها طول بکشند. در ونزوئلا بسیاری به موفقیت این مذاکرات شک دارند. از سال ۲۰۱۳ که آقای ماودورو در جایگاه هوگو چاوز نشست این پنجمین باری است که دولت با اپوزیسیون اقدام به این مذاکرات می کند. ‌کوشش های قبلی هرگز دستاوردهای قابل توجه ای را به همراه نداشتند. آقای مادورو در این سالها علاوه بر فقیرتر کردن کشور، موفق شده است که قدرت خود را هم  تحکیم ببخشد.  از سال ۲۰۱۳ تا کنون تولید ناخالص ملی بیش از ۷۵ درصد نزول کرده است.

یک استراتژی متفاوت

اما افراد دست اندر کار معتقدند که این مذاکرات متفاوت با مذاکرات قبلی ها هستند. یک دیپلمات اروپایی مستقر در کاراکاس می گوید: “برای رسیدن به این نقطه ای که هستیم به کوشش های زیادی نیازمند بودیم.” 

بر خلاف مذاکرات سازمان یافته قبلی  در جمهوری دومینکانا،  در سال۲۰۱۹ و در کشور کارائبی باربادوس، در سال ۲۰۱۷ ، مذاکرات جاری در مکزیک دارای حامیان و پشتیبانان بین المللی است. روسیه که رابطه تنگاتنگی با ارتش ونزوئلا دارد وارد گروهی به نام ” گروه دوستان ” ونزوئلا شده است و از سوی دیگر هلند به اپوزیسیون یاری می رساند.

خوشبینان زیر اینکه دیگر دونالد ترامپ در کاخ سفید نیست خط میکشند و برجسته اش می کند. سیاست ریاست رئیس جمهور  قبلی امریکا در قبال ونزوئلا بر ” فشارهای حداکثری ” ، یعنی ارتقای تحریم های اقتصادی همراه با تهدیدات گسترده نظامی  استوار بود.

دولت ترامپ نقش اصلی را در ایجاد ائتلاف از ۶۰ کشور جهان در مشروع شمردن یکی از رهبران اپوزیسیون به نام آقای خوان گوایدو  به عنوان رئیس جمهور موقت ونزوئلا داشت. او بر این نظر استناد میکرد که مادورو در انتخابات ۲۰۱۸ تقلب کرده و بنابراین به عنوان رئیس جمهور مشروعیت ندارد.  این کوشش امریکا بدون هیچ گرایشی برای صحبت و مذاکره با او  با هدف  سرنگونی و براندازی مادورو بود که البته  این سیاست با شکست روبرو شد.

هر چند بر اساس یک نظر سنجی مادورو فقط دارای حمایت ۱۶ درصد مردم است اما او آماده استفاده  تمام سلاح های موجود در ارتش برای حفظ حکومت خود است.

اپوزیسیون نه تنها خسته  بلکه  از این اوضاع نیز ترسیده است. آقای گوایدو که موفق شد در سال ۲۰۱۹ میلیون ها نفر را به خیابان بکشاند اما دضضیگر به عنوان یک تهدید محسوب نمی شود. تعداد کشورهایی که او را هنوز رئیس جمهور ونزوئلا محسوب می کنند از ۶۰ کشور به ۸ کشور نزول کرده اند. همچنان ارتش قاطعانه در طرف مادورو قرار دارد و در این سالها تقریبا ۶ میلیون نفر یعنی یک پنجم مردم کشور را ترک کرده اند.

بنابراین سئوال این است که چرا مادورو نگران است و یک هیات به مکزیک اعزام کرده تا با اپوزیسیون مذاکره بکند؟

دلیل اصلی این اقدام او را ماکیاولیستی تعبیر می کنند: او می خواهد در دشمنان خود انشعاب ایجاد کرده و برای همیشه فصل “رئیس جمهور موقت” گوایدو را ببندد۰

شاید اتفاقی نباشد که رئیس هیات اعزامی آقای خورخه رودریگز معاون رئیس جمهور و روانپزشک است. پاره ای از تحلیلگران معتقد هستند که آقای رودریگز با اپوزیسیون که ماههای مدید مردد بودند تا در این مذاکرات شرکت کنند، بازی های روانی خواهد کرد.

آقای گوآیدو همراه با استادش آقای  لئوپولدو لوپز که در خارج پناهنده است برای شرکت  در این مذاکرات مردد بودند، هر دو در گذشته اعلام کرده بودند که آقای مادورو که به او لقب ” غاصب ” را داده اند ، باید قبل از هر گونه مذاکره جدی بر سر آینده ونزوئلا استعفا بدهد.

از طرف دیگربعضی از اعضای اپوزیسیون بمانند کاندیدای قبلی ریاست جمهوری،  آقای هنریک کاپریلس معتقد هستند که  تا قبل از اینکه اپوزیسیون از نظر سیاسی بی تاثیرتر شوند، بهتر است که دراین مذاکرات شرکت کنند. در نهایت آقای گوآیدو در ماه مه پذیرفت که در این مذاکرات با دولت شرکت کند. این تصمیم تحت تاثیر نظر رئیس جمهور امریکا جوی بایدن نیز  بوده که متقاعد است که برای نجات ونزوئلا از در غلطیدن در فاجعه هیچ راه حل سریعی وجود ندارد. از سوی دیگر به نظر یک متحد دولت:  رفع تردید اپوزیسیون برای شرکت کردن در مذاکره “نمایشی دلنشین” بود.

لغو تحریم ها

مادورو در صورت موفقیت در این چانه زنی ها می تواند علاوه بر امکان ضربه زدن به اپوزیسیون تضعیف شده نتایج ملموس دیگری تیزکسب کند.  دستاورد دیگر او می تواند ابطال حتی محدود تحریم هایی باشد که از سال ۲۰۱۵ تا به امروز بر روی هم انباشت شده اند. تحریم های  صنایع نفتی از طرف امریکا امکان دسترسی ونزوئلا به امکانات مالی را محدود کرده وهمچنین تقریبا تمامی اعضای اصلی دولت مادورو بطور شخصی تحریم شده اند.  بدون لغو تحریم ها، امید کمی به رشد و بالندگی اقتصاد است.

امریکا ابراز آمادگی کرده است  که اگر دولت مادورو که در هشت سال گذشته از هر طریقی به ارگان های دمکراتیک ضربه زده نشان دهد که تغییر رویه می دهد، او هم در تحریم ها بازنگری کند.

 اولین نشانه ها را در انتخابات ۲۱ نوامبر شاهد خواهیم بود که طی ان باید ۲۳ فرماندار و ۳۳۵ شهردار انتخاب شوند.

از سال ۲۰۱۷ قسمت اعظم اپوزیسیون برای اعتراض به تقلب ها، انتخابات را تحریم کرده و درآنها شرکت نمی کنند.

 با این وجود در۳۱ اوت مجمع ملی که از تمام اپوزیسیون تشکیل شده ،  به نام «پلاتفرم واحد»،  اعلام کرد که علارغم اینکه واقف است که انتخابات ماه نوامبر«منصفانه» نخواهد بود اما در آن شرکت خواهد کرد تا حسن نیت خود را برای پیشروی در مسیر مذاکرات نشان دهد. در همان روز آقای فردی گوارا یکی از اعضای برجسته حزب آقای گوایدو، یعنی حزب «داوطلبان مردمی»

بطور ناگهانی از اپوزیسیون دعوت کرد که از استراتژی درگیر شدن با مادورو امتناع کنند و  او گفت : “برای سالهای متوالی، هر دو جبهه فکر می کردند که طرف دیگر را می توانند زیر پای خود له کرده  یا می توانند دیگری را غرق کنند. این دایره معیوب باید بایستد. به یک پروسه همزیستی نیازمندیم.”

چند روز قبل آقای گوارا از زندان آزاد شده بود . او در تاریخ ۱۲ جولای بطور خودسرانه در کاراکاس با جرایمی به مانند کوشش برای بر هم زدن نظم عمومی، خیانت و تروریسم باز داشت شده بود.

تعداد کمی از مردم ونزوئلا معتقد هستند که مذاکرات مکزیک موفق پیش خواهد رفت. با این وجود، کسانی که در این مذاکرات شرکت کرده اند به ایجاد امکان یک تعییر رادیکال  دمکراتیک باور دارند.

 

The Economist :نشریه انگلیسی

image_pdfimage_print
اشتراک گذاری در telegram
Telegram
اشتراک گذاری در whatsapp
WhatsApp
اشتراک گذاری در twitter
Twitter
اشتراک گذاری در skype
Skype
اشتراک گذاری در email
Email
اشتراک گذاری در facebook
Facebook